Gageleer CVBA-SO

Het hoofdbestanddeel van biobier Gageleer is gagel. Louis Meulders vertelt hoe hij met lokale grondstoffen bier als in de Middeleeuwen maakt. 

Wie?
Louis Meulders
Wat?
Biobier
Waar?
Omgeving Turnhout
Bio sinds?
2003

Gageleer is een biobier op basis van gagel, een struik typisch voor heidevelden. Hoe komt iemand op dat idee? Louis Meulders legt uit dat het eigenlijk niet echt nieuw is: "In de Middeleeuwen, vóór de hop bekend was, bracht men bier op smaak met gruit, een mengsel van streekgebonden kruiden. Het hoofdbestanddeel was steeds gagel."

Benieuwd naar hoe dat smaakte, sloeg Louis zo'n 25 jaar geleden zelf aan het brouwen in zijn garage, in twee koperen ketels. Louis: "De eerste keer was dat hooguit 30 liter. Niet veel later ontmoette ik iemand van natuurvereniging De Wielewaal, de voorloper van Natuurpunt, die het lumineuze idee had om het bier te commercialiseren ten voordele van de natuurvereniging." Er werd een coöperatie opgericht.

BLIJVEN GROEIEN


"Op mijn eentje was ik er nooit mee begonnen," zegt Louis. "Daarvoor zijn de investeringen te groot. Het succes van Gageleer is voor een groot deel te danken aan het feit dat we van bij het begin zo’n grote achterban hadden." Het bezoekerscentrum De Liereman in Oud-Turnhout is nog altijd een van de grootste afnemers van Gageleer.

Zelf brouwen was geen optie. Daarvoor gingen ze in zee met de ‘Proef’brouwerij in Lochristi. In 1996 brouwden ze een eerste keer 1.100 liter, in 2014 klokten ze af op 133.000 liter. "De laatste jaren groeien we telkens met 20 procent."

LOKALE GRONDSTOFFEN 
In 2003 werd Gageleer een biobier. "Als amateur-brouwer moest ik mij tevreden stellen met de mout die ik kon vinden. Toen wist ik ook niet waar ik bio kon vinden." Intussen liggen de doelstellingen nog verder en kiest Louis zoveel mogelijk voor lokaal. De gerst komt van twee bioboeren in de Kempen. "Onze klanten waarderen het dat we met lokale grondstoffen werken."

Toch is lokaal niet altijd makkelijk. "Er zijn niet veel boeren in de Kempen die brouwgerst telen. De kwaliteitsnormen liggen hoger dan voor dierenvoer. En de weersomstandigheden moeten mee zitten. Een te nat voorjaar en de kans op schimmels groeit. Zulke gerst is helaas onbruikbaar. Onze telers krijgen wel meer betaald."

"Onze klanten waarderen dat we met lokale grondstoffen werken."

Ook met de mouterij moest Louis speciale afspraken maken: "Die werkt normaal met minimumhoeveelheden. In het begin zaten we daaronder. Gelukkig was de mouterij heel bereidwillig."

En dat andere bestanddeel, de gagel? "Die komt uit het natuurgebied De Liereman in Oud-Turnhout. Elk jaar komt de controleorganisatie ook daar kijken. Intussen zijn we in de omgeving ook andere gagelvelden aan het omschakelen naar bio, om eventuele tekorten op te kunnen vangen."

Om de smaak van het bier zo constant mogelijk te houden, krijgt Gageleer hulp van de brouwerij. "Zij heeft een geavanceerd labo en voert voortdurend analyses uit om de meest bepalende smaakstoffen te meten. Op basis daarvan past ze de receptuur aan."

VRIJWILLIGERS
Wie Gageleer wil drinken, vindt het bier op heel wat plaatsen. Ongeveer één derde vindt zijn weg via de Natuurpunt-afdelingen, nog een derde wordt verkocht in Belgische en Nederlandse biowinkels. Het resterende deel vind je in drankenhandels en cafés, al is dat wel moeilijker: "Het is niet zo makkelijk om in dat circuit binnen te geraken. In Gent vind je ons bier op verrassend veel plaatsen, maar de schapruimte in cafés is vaak beperkt en het aanbod is natuurlijk ook ontzettend groot."

Een grote kost voor een vereniging die nog altijd volledig op vrijwilligers draait, is logistiek: "Dat is een grote last en kost. In het begin leverden we veel zelf, maar sinds twee jaar werken we met een logistieke partner." Desondanks kon Gageleer vorig jaar 22.000 euro winst uitdelen aan Natuurpunt en de lokale Kempense afdelingen.

"In het begin leverden we veel zelf, maar sinds twee jaar werken we met een logistieke partner."

En de toekomst? "Sinds vorig jaar is er een tweede bier bijgekomen: Bufo. Ook bio maar met minder alcohol. Noem het een zomerbiertje op basis van twee soorten zeer aromatische hop. Dat gaan we proberen aan de man te brengen. En wat Gageleer betreft: vorig jaar verkochten we omgerekend 400.000 glazen. Daar wil ik er graag snel 100.000 bij doen."

MEER WETEN?
www.gageleer.be