Duurzaamheid biolandbouw in Nederland bekeken

4 januari 2012

De biolandbouw in Nederland liet zijn duurzaamheidsprestaties analyseren door Wageningen Universiteit en het Louis Bolk Instituut. Op zeven aspecten werden gangbare en biologische landbouw met elkaar vergeleken. Soms werken maatregelen niet even gunstig voor alle aspecten. “Maar biolandbouw toont aan dat de moeilijkheden op weg naar verduurzaming overwonnen kunnen worden”, aldus het rapport.

De biolandbouw in Nederland liet zijn duurzaamheidsprestaties analyseren door Wageningen Universiteit en het Louis Bolk Instituut. Op zeven aspecten werden gangbare en biologische landbouw met elkaar vergeleken. Soms werken maatregelen niet even gunstig voor alle aspecten. “Maar biolandbouw toont aan dat de moeilijkheden op weg naar verduurzaming overwonnen kunnen worden”, aldus het rapport.

De biologische veehouderij is op veel punten diervriendelijk. De dieren hebben een meer natuurlijke leefomgeving onder andere door een groter leefoppervlak per dier, meer daglicht en vrije uitloop of weidegang. De dieren vertonen meer natuurlijk gedrag, kennen minder stress en zijn gezonder door meer beweging en daglicht. Snavels van kippen worden niet behandeld en staarten van varkens niet geknipt.

De keuze voor uitloop vergroot echter wel het risico op infecties. Preventieve inzet van antibiotica is verboden, zieke dieren kunnen wel behandeld worden. Het totale antibioticagebruik is heel laag in vergelijking met het gebruik in de gangbare veehouderij. De voorbije jaren is steeds meer kennis ter beschikking gekomen om het risico op dierziekten te verminderen, zonder dat de bioboeren toegevingen moeten doen op hun keuze voor dierenwelzijn.

Biologische producten bevatten volgens het onderzoek iets meer gezonde stoffen zoals antioxidanten, vitamines en gezonde vetzuren. Bovendien bevatten biologische voedingsmiddelen in vergelijking met gangbare producten minder schadelijke stoffen zoals schimmeltoxines en nitraat en worden er weinig of geen pesticidenresiduen op aangetroffen. Het dioxinegehalte in eieren van kippen met vrije uitloop kan soms iets hoger zijn.

Er zijn aanwijzingen dat biovoeding een positief effect kan hebben op het immuunsysteem van de mens, op de bescherming tegen allergieën, verhoogde vruchtbaarheid en een lager lichaamsgewicht. Hierdoor kan biovoeding een lager risico geven op hart- en vaatziekten en kanker. Antibioticaresistente bacteriën komen minder voor bij biologische varkens en kippen dan bij gangbaar gehouden dieren. Of biologische producten daadwerkelijk gezonder zijn, durven de onderzoekers niet zeggen omdat er te weinig studies uitgevoerd zijn om daar een onderbouwde uitspraak over te doen.

De biologische landbouw produceert minder broeikasgasemissie per hectare dan de gangbare landbouw. Maar wordt de emissie uitgedrukt per kilogram product, dan presteren de gangbare intensieve veehouderij, fruitteelt en glastuinbouw beter dan hun biologische varianten. De voederconversie ligt in de gangbare veehouderij lager, terwijl er in de tuinbouw en fruitteelt sprake is van hogere gewasopbrengsten per hectare. De hogere voederconversie en lagere opbrengst zijn volgens de onderzoekers het gevolg van een bewuste keuze van de biologische sector om aan andere aspecten van duurzaamheid meer waarde toe te kennen.

Biolandbouw presteert op de meeste milieuthema’s beter dan gangbare landbouw. De milieuschade als gevolg van bestrijdingsmiddelen is gering en het antibioticagebruik is veel lager dan in de gangbare veehouderij. Ook wat betreft stikstofuitspoeling, ammoniakemmissie en gebruik van schaarse grondstoffen heeft biolandbouw een minder negatief effect op het milieu. Voor ammoniakemissie scoren de gangbare varkens- en pluimveehouderij daarentegen beter. Dat is te wijten aan de vrije uitloop van biovarkens en -kippen die zorgt voor meer emissies.

Heel wat aspecten van biolandbouw dragen bij aan de kwaliteitsverbetering van natuur en landschap. Door het belang dat gehecht wordt aan een gezonde bodem ontstaat een rijker bodemleven, wat op zijn beurt een positieve invloed heeft op de planten en dieren die daar afhankelijk van zijn. De biodiversiteit aan soorten is groter bij biologische landbouwpraktijken, net zoals de landbouwkundige diversiteit aan soorten gewassen en veerassen.

De economische positie van biolandbouw wordt in Nederland als “stevig” bestempeld. Bioproducten worden steeds meer strategisch gepositioneerd in de markt. Ook in de supermarkten groeide het aandeel bio gestaag de afgelopen jaren ondanks een periode van prijzenoorlogen en recessie. Toch stellen de onderzoekers vast dat de omvang en het marktaandeel in verhouding tot gangbare producten nog altijd beperkt is. De inkomens van bioboeren zijn vergelijkbaar met die van hun gangbare collega’s: soms hoger, maar soms ook lager.

Tot slot biedt een bioboerderij een goed uitgangspunt om bruggen te slaan met de maatschappij. De onderzoekers wijten dit aan de grote maatschappelijke betrokkenheid van biologische ondernemers, het vaker voorkomen van verbredingsactiviteiten op biologische landbouwbedrijven en de extra aandacht voor natuur en landschap.

Meer info: Duurzaamheid biologische landbouw bekeken.

Bron: Vilt


Meer nieuws