Klimaatrapport: Help boeren bij omslag ecologische landbouw

9 augustus 2019

Het IPCC, het VN-panel van klimaatexperts, heeft opnieuw een alarmerend rapport gepubliceerd over landgebruik en klimaatverandering. "In het licht van dit rapport moeten Belgische regeringen hun klimaatambities opschroeven: ondersteun onze boeren bij de overgang naar ecologische landbouw," klinken de reacties.

Het IPCC-rapport waarschuwt dat meer dan een kwart van het landoppervlak kampt met “door de mens veroorzaakte degradatie”. Enkele bevindingen: De consumptie van vlees is in de afgelopen 60 jaar meer dan verdubbeld doordat het land in een ongezien tempo wordt omgezet in landbouwgrond. Ongeveer 2 miljard volwassenen hebben overgewicht of obesitas, maar 821 miljoen mensen zijn nog steeds ondervoed, wat de noodzaak onderstreept om het wereldwijde voedselsysteem te hervormen.

Maar de wetenschappers zien ook oplossingen. De strijd tegen de klimaatverandering moet de bescherming van bossen en natuurlijke ecosystemen omvatten, net als de vermindering van de vleesproductie en -consumptie.

Omslag ecologische landbouw

Onze Belgische regeringen moeten meer steun voorzien voor ecologische landbouw en moeten de boeren ook bijstaan bij het maken van die overstap. Dat zegt de milieuorganisatie Greenpeace in een reactie op het verspreide VN-klimaatrapport.

“Onze natuur en onze biodiversiteit staan onder zware druk. In België, met de hittegolven en droogtes van de voorbije zomers, zijn de boeren de eerste slachtoffers van de klimaatcrisis”, verklaart Matteo De Vos, expert landbouw en veeteelt. “De uitdaging is groot, maar de oplossingen bestaan. We kunnen wereldwijd gronden vrijmaken én herstellen, land dat vandaag in dienst staat van de industriële veeteelt, door te kiezen voor ecologische landbouw. Dat betekent concreet minder maar beter vlees eten. Daarnaast helpt ecologische landbouw koolstof in de bodem vast te leggen en de biodiversiteit te vergroten“, aldus de expert landbouw.

Minister van voeding
Het landbouwbeleid draagt de verantwoordelijkheid niet alleen. Behalve de productie moet ook de consumptie evolueren. Om dat te realiseren, hebben we nood aan een breed voedingsbeleid, zowel op Europees als op Vlaams niveau.

In een opiniestuk dat verschenen is in De Standaard (enkel voor abonnees) pleit Laurens De Meyer, beleidsmedewerker voeding en landbouw bij Bond Beter Leefmilieu voor het benoemen van een minister van Voeding die van meer plantaardige consumptie de vanzelfsprekende keuze maakt. "Een nieuwe plantaardige eetcultuur geënt op onze bourgondische tradities moet deze omslag mee mogelijk maken," aldus Laurens. "Minder vlees eten heeft implicaties voor landbouw, milieu, volksgezondheid, innovatie, onderwijs en economie. En het mooie is dat dat voor al die domeinen een positief verhaal is. "

Goed beheerd grasland
En moeten we dan allemaal vegeta­riër of veganist worden? "Nee hoor. Dieren zijn een belangrijk onderdeel van een duurzaam landbouwsysteem. Ze sluiten kringlopen door voor ons oneetbare afvalstromen om te zetten in nuttige voedingsstoffen. Koeien grazen op graslanden die niet bruikbaar zijn voor andere teelten. Als je een beperkt aantal dieren in de wei zet, dan leggen ze meer koolstof vast in de bodem dan ze zelf uitstoten," besluit Laurens.

Biologische landbouw munt uit in goed graslandbeheer en de weldaden daarvan voor het klimaat worden vaak over het hoofd gezien. Een goed beheerde bodem en vooral graslandbodems kunnen fungeren als opslagplaats voor (tonnen) koolstof. Biologische landbouw en andere extensieve landbouwsystemen scoren daar logischerwijze beter in dan intensieve systemen. In het biologische lastenboek zijn er verschillende maatregelen (werken aan een gezonde bodem, verplichte weidegang, de regionaliteit van de voeders...) die een positieve bijdrage leveren aan het milieu en klimaat. Lees hier waarom een biologisch veeteler bijdraagt aan duurzame landbouw.

Bron: klimaat.be, greenpeace en de standaard

Foto: Kjell Gryspeert, De Zwaluw