Puur Natuur Melsele

Rudi en Lieve van de bioboerderij Puur Natuur in Melsele proberen stevig verankerd te zijn in de lokale gemeenschap. Zij doen hun verhaal. 

Wat?
Bioboerderij met hoevewinkel
Wie?
Rudi Hennissen en Lieve Verhelst
Wanneer?
Bio sinds 2000
Waar?
Melsele
Hoeveel?
2,5 hectare bio

Een korte versie van dit interview is te lezen in Bio Actief 25. 

In het landelijke Melsele, niet ver van Antwerpen Linkeroever, baten Rudi en Lieve al sinds 1986 een boerderij uit, al is er door de jaren heel wat veranderd. Rudi: “Ik heb destijds een gangbaar bedrijf overgenomen van mijn ouders, met varkens en rundvee. We verkochten in het begin alleen aan een lokale slager, maar moesten op een bepaald moment het reguliere verkoopscircuit in.”

Dat bleek een slechte ervaring “Het was nooit goed voor de veehandel: ofwel waren onze dieren te vet ofwel te mager. Wij gebruikten geen hormonenpreparaten en voederden ons vee eigen gewassen. We verkochten toen al wat aardappelen en sluimererwten op de boerderij en dachten erover na om over te schakelen op groenten. Toen het Vlaams Agrarisch Centrum een cursus biolandbouw aanbood, hebben we daar op ingetekend. In 2000 zijn we dan helemaal van nul begonnen met biogroenten.”

Door de negatieve ervaring in de veehandel, kozen Rudi en Lieve ook resoluut voor de korte keten. Lieve baat de hoevewinkel uit, waar naast eigen groenten (meer dan 60 verschillende soorten) ook aangekochte groenten en fruit te vinden zijn. De zowat 150 vaste klanten vinden er ook een heel uitgebreid aanbod andere bioproducten. Lieve: “Het directe contact vind ik echt een meerwaarde. Je krijgt meer waardering voor je werk. Onze klanten kiezen voor smaak en versheid en vragen expliciet naar onze eigen groenten. Onze tomaten bijvoorbeeld verkopen tien keer beter dan tomaten van de vroegmarkt, ook gewoon omdat ze beter zijn natuurlijk.”

Het is volgens Lieve een wereld van verschil met de vroegmarkt. Daar kopen Rudi en Lieve een aantal producten en verkopen ze ook de extra opbrengst die ze niet via de thuisverkoop verkocht krijgen. “De vroegmarkt stelt veel belang in formaat en uitzicht. Als je daar al feedback krijgt, is dat niet om te zeggen dat de peterselie er goed uit ziet, maar de peren te klein of de bloemkolen niet wit genoeg. Rudi vult aan: “Onze klanten zijn meer dan klanten. Neem nu het restaurant dat hier zijn groenten aankoopt: de kok stelt zijn menu wekelijks samen op basis van ons aanbod en doet niet moeilijk over de vorm of het formaat van onze groenten. Dat is een ongelooflijk leuke samenwerking. We zouden trouwens graag de mythe uit de wereld helpen dat alleen mensen met een stevig inkomen bio kopen. Hier komen evengoed mensen die wat minder verdienen. Het verschil is dat zij veel prijsbewuster kopen.”

"We zouden graag de mythe uit de wereld helpen dat alleen mensen met een stevig inkomen bio kopen."

Naast de groenteteelt houdt Rudi ook kippen (voor eieren en vlees) en teelt hij fruit, al hadden ze daar dit jaar minder geluk mee. “De hagelbui van het Pinksterweekend heeft een heel groot deel van mijn fruit en groenten vernietigd. Of het nu aan een boom groeide of in de grond: alles was kapot. Gelukkig maalden onze klanten niet om een gaatje meer in de warmoes en spinazie. Maar de helft van ons seizoen is gehalveerd. Maar ja, je moet door.”

SAMENWERKING
Er zitten geen andere bioboeren in de buurt van Lieve en Rudi en dus is het niet evident om samen te werken. Toch wordt er regelmatig aangekocht en verkocht aan collega’s. Ze ontmoeten collega’s ook op de Biobedrijfsnetwerken, al blijft dat beperkt. De winkel is tot zes uur open en bovendien combineert Rudi zijn voltijdse boerenbestaan al sinds het begin met een voltijdse job in de haven van Antwerpen. Waarom heeft hij nooit gekozen? “Ik boer gewoon te graag. Het zit in mijn genen, denk ik.”

Ook Lieve heeft nooit spijt gehad dat ze het onderwijs heeft laten staan voor een leven in en met de natuur. Er is dan wel geen samenwerking met andere boeren, maar Rudi en Lieve zitten niet op een eiland. Zo komt er al jarenlang een zorgvrager helpen op de boerderij: “Aan die jongen, Yves, kan je alles vragen: hij staat in de winkel, werkt mee op het veld. De klanten kennen hem en hij is altijd enthousiast.”

Rudi helpt daarnaast ook een nieuwe generatie bioboeren klaar te stomen door regelmatig Landwijzer-studenten op zijn boerderij stage te laten lopen. Ook stellen ze hun boerderij open voor scholen of verenigingen. En elke twee jaar organiseren ze tijdens de Bioweek een open dag: “De eerste keer in 2002 was echt een overrompeling! Iedereen was nieuwsgierig, ook boeren uit de buurt. We werden toen ook geïnterviewd door een journalist. De volgende dag stond er in het groot in de krant ‘Onkruid is het grootste probleem’. Dat is nu wel het grootste probleem, maar toch (lacht).”

Van een bio-ontbijt aan de Langste tafel van Melsele tot een heus Biofestival: de open dagen bij Puur Natuur zijn altijd een belevenis: “En altijd loopt er wel iets mis: ofwel moeten we in allerijl onze tafels verzetten omdat het begint te regenen, ofwel staat de bakker ergens onderweg in panne. Tegelijkertijd is het steeds een succes. Het Biofestival lokte bijvoorbeeld 350 mensen. De opbrengst daarvan (meer dan 5.000 euro) ging naar Kom op tegen Kanker.”

"Wij blijven uitleggen wat we anders doen."  

“Het is niet zo dat we met dit soort initiatieven klanten winnen. Het blijft moeilijk om iemand te overtuigen. Veel mensen zitten vastgeroest in oude gewoontes, sommigen hebben drempelvrees om rechtstreeks bij de boer te kopen. Maar wij blijven uitleggen wat we anders doen.”

OPVOLGING
Rudi en Lieve zijn vijftigers en stilaan begint de vraag over opvolging te spelen. “We hebben vier kinderen en we hebben hen eens voorgesteld om met groentepakketten te beginnen. Zelf kunnen we dat er niet meer bijnemen. We hebben ooit wel geleverd aan Voedselteams, maar dat bleek toch niet rendabel genoeg te zijn. We mochten te weinig leveren. Onze kinderen vinden zo’n voedselpakket wel een goed idee, maar er zijn nog geen concrete plannen.”

Op lange termijn heeft vooral de jongste zoon interesse om het bedrijf over te nemen. Hij werkt nu ook in een ploegensysteem en beseft nu pas hoe hard zijn vader altijd gewerkt heeft. "Maar een dubbele job ziet hij niet zitten. Ook de andere kinderen zouden het jammer vinden als de boerderij verloren zou gaan, maar ook zij hebben allemaal een eigen job. We hebben nog een aantal jaren tijd, maar we moeten er ook over waken dat we niet stil vallen.”

Aan stoppen denken Rudi en Lieve in elk geval nog niet op dit moment. “We hebben pas nog een perceel omgeschakeld en een tractor gekocht. Werken met en in de natuur blijft een uitdaging. Als je denkt het gevonden te hebben, dan doet zich weer iets nieuw voor. Dat maakt het boeiend en interessant. En we hebben onze klanten: mensen die een zelfde kijk hebben op het leven. Zoiets is goud waard. Die combinatie zorgt ervoor dat we kunnen blijven gaan."