Geschiedenis BioForum

BioForum vertegenwoordigt vandaag als koepelorganisatie de hele keten: boer, verwerker, handel en recent zelfs foodservices. We zijn het aanspreekpunt voor de overheid en andere organisaties. Maar hoe is onze organisatie ontstaan? Een terugblik.

In de jaren 1970 geraakte een groep pioniers met een passie voor telen ervan overtuigd dat de bodem en het gebruik ervan beschermd moesten worden. België telde toen maar zo'n twintigtal biolandbouwers.

De biologische landbouwpraktijken waren nog niet geharmoniseerd, lastenboeken en normen stonden in hun kinderschoenen en ook van controle en de bijhorende garantie was nog geen sprake. In Vlaanderen was onder meer Velt met biologische teelt bezig, in Wallonië Nature & Progrès. Deze beweging leefde vooral bij niet-boeren.

In 1981 verenigden de Vlaamse bioboeren zich voor het eerst via de beroepsorganisatie Belbior en enkele jaren later ook via de Belgische BD-Vereniging. Ze werkten aan eigen lastenboek, een label, controle bij elke boer, voorlichting en consumentenwerking. In diezelfde periode zag in Wallonië de boerenvereniging Unab het licht. De verwerkers van biologische producten verenigden zich in een nationale organisatie, Probila-Unitrab.

BIOGARANTIE
In 1987 deponeerden Belbior, Unab en Probila-Unitrab het gezamenlijke merk Biogarantie (oorspronkelijke werktitel: Biocontrole). Een gelijknamige vzw werd opgericht om het merk te beheren. Bovendien engageerde Biogarantie zich als koepel voor de verenigingen in de biosector, als overlegorgaan en als gemeenschappelijke vertegenwoordiger en aanspreekpunt voor de overheid. Ze namen zo als belanghebbende de aanloop naar EEG-verordening 2092/91, de eerste publiekrechtelijke normen voor de biologische productiemethode.

Alleen bleek die combinatie van engagementen na verloop van tijd een struikelblok te zijn. Het beheer van het privémerk werd losgekoppeld van de andere engagementen en bleef de bevoegdheid van Biogarantie vzw. De belangenbehartiging van de sector werd toevertrouwd aan de nieuwe vzw BioForum.

EERST NATIONAAL 
BioForum werd eind december 1999 (publicatie in staatsblad op 23 december 1999) opgericht door:

  1. Unab en Belbior, de organisaties van biologische telers
  2. Probila - Unitrab, de organisatie van verdelers en verwerkers van biologische producten
  3. de handelaarskamer van Naredi, de organisatie van handelaars in biologische producten
  4. Biogarantie vzw, de organisatie die het merk Biogarantie® beheert
  5. Blik en Ecocert, de toenmalige controleorganisaties voor biologische landbouw (heden Tüv Nord Integra en Certisys)
  6. Carab en Blivo, de organisaties van voorlichting over biologische landbouw
  7. Nature & Progrès en Velt, organisaties voor verbruikers en milieuverdediging.

Als doel vermeldden de statuten:

  • "Een koepel te zijn samengesteld uit organisaties actief op het vlak van biologisch telen in België 
  • Uitwisseling van informatie en communicatie tussen de verschillende leden.
  • Vertegenwoordiging van de biowereld naar de overheid voor alles wat de biologische landbouw betreft, zoals de ontwikkeling van de productiemethodes of de productieregels. 
  • Vertegenwoordiging van de Belgische biowereld naar internationale organisaties. 
  • Alle andere activiteiten die de biologische teeltmethodes kunnen bevorderen. 
  • De vereniging kan eveneens interesse tonen en samenwerken met elke andere instelling, vereniging of bedrijf die verband houdt met bovengenoemde doelstellingen.”

BioForum was in het begin, net als haar voorganger Biogarantie vzw, een nationaal georiënteerde organisatie. Maar met de vijfde staatshervorming (2001-2003) werd landbouw een regionale bevoegdheid. Vlaanderen en Wallonië kozen voor een ander landbouwbeleid, en dus drong een splitsing van BioForum zich op. BioForum Wallonië werd opgericht in januari 2001, Vlaanderen volgde in maart 2001 (publicatie in Staatsblad op 15 maart 2001).

Groepsfoto, kort nadat Belbior en Probila opgingen in BioForum Vlaanderen.

DE HELE KETEN
BioForum nationaal keek als koepelorganisatie vooral naar landbouwproductie, BioForum Vlaanderen verlegde in zijn statuten de focus iets meer naar de hele keten, inclusief het leefmilieu als belanghebbende bij het gebruik van landbouwgrond:

“Een koepel te zijn samengesteld uit organisaties actief op het vlak van biologische landbouw en haar producten in Vlaanderen met een, gemeenschappelijke doelstelling, waaronder begrepen wordt: het stimuleren van alle activiteiten die bijdragen tot de ontwikkeling van de biologische sector op alle mogelijke vlakken; zoals de teelt, de verwerking, de handel, de distributie en het verbruik.” 

De vernieuwde doelstellingen hadden oog voor de ideologische, wettelijke, technische en economische kant van de sector. BioForum stelde zichzelf volgende ‘wezenlijke doelstellingen’:

  1. De ontwikkeling van de ideologische grondbeginselen voor de productiemethode (toevoeging Landwijzer)
  2. De ontwikkeling van de technische productiemethodes
  3. De ontwikkeling van het sociaal-economische draagvlak (toevoeging Bond Beter Leefmilieu)
  4. De ontwikkeling van de wettelijke basis en de productievoorschriften

In de praktijk wou BioForum de communicatie tussen de verschillende leden tot stand brengen, informatie uitwisselen over de belangen van de leden en regisseur zijn bij de sectorontwikkeling. Daarnaast bleef ze de vertegenwoordiger van de hele sector bij de overheid en andere organisaties en zorgde ze voor pers- en publiekscommunicatie.

Als stichtende lidorganisaties duiken dezelfde namen op, met uitzondering van de organisaties die zich richten op Wallonië. Daarnaast voegen Bond Beter Leefmilieu en Landwijzer vzw zich bij de stichtende partijen: Biogarantie, Belbior, Probila/Unitrab, Vlaamse kamer van NAREDI, BLIK, ECOCERT, Velt, Bond Beter Leefmilieu, BLIVO en Landwijzer

BioForum nationaal bleef bestaan als overlegorgaan tussen de beide kamers, om de nationale Minister van Landbouw te adviseren en om binnen de internationale federatie van de biologische beweging (IFOAM) standpunt te vormen en werd uiteindelijk in november 2007 officieel ontbonden. 

RECHTSTREEKS MET MARKTSPELERS
BioForum Vlaanderen merkte in die eerste jaren dat het gebrek aan direct contact met de marktspelers hen parten speelde: elk extern contact met de sector verliep immers via Belbior, Probila en Naredi, met de consument gebeurde het contact via VELT. Geleidelijk aan groeide het besef dat een meer efficiënte werking noodzakelijk en haalbaar was. Na grondig overleg droegen Belbior en Probila hun taken over aan BioForum Vlaanderen. Dat moest leiden tot meer efficiëntie.

Het adviserende luik van Blivo ging op in de koepelorganisatie en de organisatie werd opgeheven. Stuurgroepen werden geïnstalleerd om de zogenaamde coördinatoren landbouw en verwerking aan te sturen binnen BioForum. Ook een specifieke werking voor biowinkeliers werd opgestart binnen BioForum.

Vandaag vertegenwoordigt BioForum Vlaanderen de hele keten, van boer tot foodservice. 


CHRONOLOGIE LEIDINGGEVENDEN

  • Erik Krosenbrink, gedelegeerd bestuurder
  • Wouter Vankeirsbilck, algemeen coördinator
  • Marianne Vergeyle, algemeen coördinator
  • Leen Laenens, directeur
  • Lieve Vercauteren, directeur

OVERZICHT VOORZITTERS BIOFORUM VLAANDEREN

  • Wim Vandenberghe 
  • Johan Devreese 
  • Filip Fraeye (ad interim)
  • Kurt Sannen